کد خبر: ۷۸
تاریخ انتشار: ۱۱ مرداد ۱۳۹۴ - ۰۰:۱۸
برخی شهرهای خوزستان که بافت تاریخی دارند استعداد این را دارد که به عنوان اثر با ارزش معماری شهرسازی ثبت شود.

هنا نیسی: استفاده از مصالح ساختمانی جدید مانند سنگ و کامپوزیت تاثیر بسیاری در انعکاس گرما دارد و بکارگیری گسترده این مصالح در ساختمان سازی های جدید که در انعکاس گرما بسیار قوی عمل می کنند، در گرم نگه داشتن فضای اطراف تاثیر شایانی دارد.

رود مصالح جدید به ساختمان سازی و عجله انبوه سازان در بساز و بفروش که کم دقتی در کار را به همراه دارد، موجب سهل انگاری در بکارگیری مواد سازگار و مناسب شرایط آب و هوایی خوزستان شده است.

این روند روز به روز گسترش یافته و امروز شاهدیم که بیشتر ساختمان های جدید مسکونی و تجاری، از سنگ به عنوان نمای ساختمان استفاده می کنند.

از سوی دیگر ساختمان سازی ها به سویی سوق داده شده که شرایط آب و هوایی و اقلیمی در خانه ها هیچ تاثیری ندارد و همه خانه ها به یک شکل درآمده است. به صورتی که ساخت خانه در تهران و شیراز و مشهد، تفاوت چندانی با خانه های اهواز و یزد و بوشهر ندارد.

گرم و سرد کردن ساختمان و مرطوب و خشک کردن آن ربطی به شیوه ساختن خانه ندارد و همه در همان اوایل ساختمان سازی با فکر جایگذاری کولر و بخاری تامین این شرایط را امکان پذیر می کنند.

استاد دانشکده معماری دانشگاه شهید چمران اهواز در این خصوص گفت: برخی شهرهای خوزستان که بافت تاریخی دارند استعداد این را دارد که به عنوان اثر با ارزش معماری شهرسازی ثبت شود.

محمد ابراهیم مظهری اظهار کرد: معماری سنتی ایران الگوهایی را استفاده می کرد که به وجوه مختلف زندگی توجه داشت و در راستای حفظ کیفیت زندگی بوده است.

وی گفت: الگوی خانه ها و بازارهای معماری سنتی خیلی کیفی، باارزش و در سطح دنیا شناخته شده اند ، و در خوزستان نیز به دلیل شرایط آب و هوایی شکل بازارها نیمه مسقف و روباز بوده است.

استاد دانشکده معماری دانشگاه شهید چمران اهواز بیان کرد: در سبک قدیم ساختمان سازی، تمام خانه ها در کشور درونگرا بودند و حیاط در مرکز ساختمان و پیرامون آن اتاق بود؛ در جبهه های مختلف حیاط نیز یک طارمه وجود داشت که عنصری معماری در ساختمان سازی فضای باز آن به سمت حیاط بود.

وی ادامه داد: طارمه فضای نیمه بسته ای است که در آن حیاط تا درون فضای بسته نفوذ می کند و اتصال خوبی بین حیاط و فضای بسته شکل می گیرد.

مظهری گفت: حیاط در مرکز خانه توجیه اقلیمی داشت و از طریق حیاط هم شرایط آب و هوایی کنترل می شد و هم بر درون خانه اشراف بود و آن را از نگاه بیگانه و غریبه نگاه می داشت.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه بخشی از زندگی در حیاط خانه جریان داشته، افزود: برخلاف حیاط امروزی که تنها فضایی برای عبور یا پارک خودرو است در قدیم بخشی از زندگی در فضای خانه درکنار باغچه و حوض جریان داشت. مثلا اطراف حوض بخشی از امکانات را شست و شو می دادند.

وی بیان کرد: ایوان ها هم در منازل قدیم نقشی داشته و به درجات خود شکل می گرفت؛ خانه ها تک ایوانه تا چهار ایوانه بودند که بستگی به زیربنا و وسعت خانه، ایوان ها ایجاد می شد که در فصول مختلف از این ایوان ها استفاده می شد.

مظهری ادامه داد: ایوان زمستانه و تابستانه نوعی سلسله مراتبی ایجاد می کند که از فضای کاملا باز به نیمه باز و سپس اتاق ها که فضایی بسته بود و این شرایط در الگوی خانه وجود داشته اما در پهنه های اقلیمی مختلف در جزییات آن در شهرهای دیگر تغییراتی وجود دارد.

وی گفت: در گذشته در برخی شهرهای خوزستان برای فرار از گرما به زیرزمین می رفتند و در شهر اهواز به دلیل وجود سطح بالای آب های زیرزمینی نمی توان به عمق رفت ولی در خانه های قدیمی زیرزمین هایی داریم.

مظهری اضافه کرد: متاسفانه در ساختمان سازی های جدید از این نمونه الگوبرداری نمی شود و دلیل آن اینکه الان خانه سازی و معماری ما همه وجوه را مورد توجه قرار نمی دهد و نیازهای همه جانبه را نمی بینند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در ساختمان سازی های جدید به دلیل توجه به مسایل اقتصادی، می خواهند به صورت ارزان و سریع خانه سازی کنند و کیفیت و شرایط زندگی چندان لحاظ نمی شود.

وی گفت: اهواز به شب های خنک معروف است و خانه ها باید با مقاومت حرارت بالا و مصالحی که دیر گرم شوند و گرما را به پهنه ها دیرتر منتقل کنند بسازند که خشت و کاه گل و آجر این ویژگی را داشته اند.

مظهری بیان کرد: الان این مصالح کنار گذاشته شده ولی می توان مصالح جدید با شرایط قدیمی را تولید کرد.

وی ادامه داد: امروز ساختمان ها ارتفاع گرفته و با سنگ ها پوشش داده می شوند که هم رنگ تیره ای دارند و هم گرما را منعکس می کنند. همچنین از مصالح کمپوزیت استفاده می شود که صفحات آلومینیومی دارند و در انعکاس گرما از سنگ بدتر است.

دبیر کانون سراسری انبوه سازان ایران نیز در این باره اظهار کرد: پس از ابلاغ مقررات ملی ساختمان در بحث اتلاف انرژی دستاوردهای خوبی داشتیم که سازنده های ما علاقه مند به استفاده از پنجره های UPVC در ساختمان شدند.

فرشید پورحاجت در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: استفاده از پنجره های UPVC در ساختمان سازی اقدامی مثبت بوده که در عایق بندی مورد توجه قرار گرفت.

وی افزود: با توجه به جغرافیا و شرایط اقلیمی خوزستان باید بتوانیم از مصالحی استفاده کنیم که کنش و واکنش گرما را در سازه نگه داریم که الان به نحو مطلوب انجام نمی شود.

دبیر کانون سراسری انبوه سازان ایران ادامه داد: مصالح ساختمانی در خوزستان تولید نمی شود و از استان های یزد و اصفهان وارد می شود و بیشتر متناسب با شرایط اقلیمی آن استان ها تولید شده اند.

پورحاجت گفت: در بحث اجرا و رعایت استاندارد، ساختمان سازی به روش های قدیمی و سنتی انجام می شود، و کارهای فرهنگی در این زمینه نیز دیر صورت می گیرد.

وی بیان کرد: بحث استفاده از کامپوزیت در ساختمان های مسکونی ممنوع شده و خوشبختانه سازندگان نیز رغبتی به استفاده از این مصالح ندارند.

دبیر کانون سراسری انبوه سازان ایران افزود:در بیشتر ساخت و سازها از سنگ استفاده می کنند و تنها نکته مثبت استفاده از سنگ تراورتن است که شفاف بوده و کمتر گرما را منعکس می کند.

پورحاجت ادامه داد: اگر در خوزستان مشکل ریزگردها وجود نداشت آجر می توانست بهترین مصالح برای ساختمان ها باشد که در تبادل گرما بسیار خوب عمل می کند و کمتر باعث نگهداشت گرما و انعکاس آن می شود.

وی گفت: متاسفانه گرد و غبار چهره آجر را تغییر می دهد و رغبت کمتری به استفاده از این مصالح در خوزستان دیده می شود.

وی یادآور شد: امروزه متناسب با بازار روز و استقبال مردم، سازندگان ساختمان ها به مصالح جدید با نمای جذاب تر روی آورده اند.

طارمه و ایوان در ساختمان های امروز دیگر جایی ندارد و بالکن و توقفگاه جای آن را گرفته اما این کجا و آن کجا؟!

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: